Fortis had in 2007 te maken met een aantal belangrijke juridische en regelgevende ontwikkelingen op het gebied van corporate governance.

Er werden verschillende initiatieven ontplooid om het Actieplan van de Europese Commissie voor het moderniseren van het vennootschapsrecht en de corporate governance in de EU uit te voeren.

Op 11 juli 2007 trad Richtlijn 2007/36 betreffende de uitoefening van de rechten van aandeelhouders in werking. De lidstaten van de EU hebben tot 3 augustus 2009 om de richtlijn in hun nationale wetgeving te verwerken. De richtlijn is bedoeld om het grensoverschrijdend uitoefenen van aandeelhoudersrechten mogelijk te maken, onder andere door het invoeren van minimumvereisten, om te verzekeren dat de aandeelhouders van beursgenoteerde ondernemingen tijdig beschikken over de nodige informatie voor een Algemene Vergadering van Aandeelhouders en over de middelen om op afstand te kunnen stemmen. De belangrijkste bepalingen zijn het afschaffen van de blokkeringsregeling en de invoering van een registratiedatum in alle lidstaten van maximaal 30 dagen vóór een Algemene Vergadering van Aandeelhouders.

Fortis heeft in 2007 alle noodzakelijke stappen ondernomen voor de naleving van de nieuwe EU-richtlijn die per 1 november 2007 in de hele Europese Unie in werking is getreden, de Markets in Financial Instruments Directive (MiFID). De richtlijn voorziet in één markt en wet- en regelgeving voor beleggingsdiensten in de hele EU en ruimt hindernissen op die de grensoverschrijdende aandelenhandel in de weg staan. Dankzij deze nieuwe regels kan Fortis haar klanten nog beter beschermen en het risiconiveau van een financieel instrument beter afstemmen op de wensen van de klant. Meer transparantie in de financiële markten zorgt, in combinatie met een klantgericht uitvoeringsbeleid, voor de beste uitvoering van de orders van klanten in overeenstemming met de huidige marktomstandigheden.

Richtlijn 2007/44 met betrekking tot de procedures en evaluatiecriteria voor de prudentiële beoordeling van overnames en vergrotingen van deelnemingen in de financiële sector dient uiterlijk 31 maart 2009 door de lidstaten te zijn geïmplementeerd. Het doel van de richtlijn is dat het overnameproces in de financiële sector op duidelijke en transparante wijze door de daartoe bevoegde toezichthouder in de thuismarkt wordt beoordeeld.

België
In België lag de nadruk het afgelopen jaar op de toepassing van de financiële richtlijnen van de EU.

De wet van 14 december 2005 inzake de afschaffing van effecten aan toonder en het daarmee samenhangende Koninklijk Besluit van 12 januari 2006 beogen geleidelijk alle effecten aan toonder af te schaffen en alleen nog effecten op naam en gedematerialiseerde effecten toe te staan. Met ingang van 1 januari 2008 mogen nieuwe aandelen alleen nog op naam of in gedematerialiseerde vorm worden uitgegeven. Om die reden zijn per die datum alle Fortis-aandelen aan toonder die op een bankrekening werden aangehouden, automatisch omgezet in gedematerialiseerde aandelen Fortis. Houders van Fortis-aandelen op naam of van gedematerialiseerde aandelen Fortis kunnen niet langer verzoeken om de fysieke levering van aandelen en bestaande fysieke aandelen Fortis dienen voor 31 december 2013 te worden omgezet in aandelen op naam of gedematerialiseerde aandelen.

De wet van 1 april 2007 waarmee de overnamerichtlijn werd geïmplementeerd en het hiermee verbonden Koninklijk Besluit van 27 april traden op 1 september 2007 in werking. Onder de nieuwe wetgeving zijn personen die, hetzij alleen hetzij samen met anderen, meer dan 30% van de aandelen met stemrecht in een Belgische beursgenoteerde onderneming bezitten, verplicht een openbaar overnamebod uit te brengen op de resterende aandelen. België besloot, evenals de meeste andere EU-lidstaten, om de neutraliteitsregel en de doorbraakregel niet toe te passen. Het is nu aan individuele ondernemingen zelf om te bepalen of zij deze regels middels een statutenwijziging vrijwillig willen toepassen. Ondernemingen die ervoor kiezen om hun neutraliteitsregel of doorbraakregel toe te passen, mogen hierop de reciprociteitsregel toepassen.

De wet van 2 mei 2007 strekt tot omzetting van de bepalingen van de Europese Richtlijn 2004/109/EG (Transparantierichtlijn) en treedt in werking op 1 september 2008. In overeenstemming met deze wet dient iedere persoon of entiteit die alleen of gezamenlijk de drempel van 5% (of een veelvoud daarvan) van de stemrechten van een beursgenoteerde onderneming overschrijdt dan wel daaronder zakt, de Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen (CFBA) en de betreffende onderneming hiervan in kennis te stellen. In de statuten kan de onderneming daarnaast bepalen dat een dergelijke kennisgeving eveneens vereist is wanneer een drempel van 1%, 2%, 3%, 4% en 7,5% wordt over- en/of onderschreden. Verder gaat een kennisgevingstermijn van vier werkdagen gelden in plaats van de twee dagen die op dit moment van toepassing zijn.

In de wet van 2 mei 2007 en het Koninklijk Besluit van 14 november 2007 zijn tevens bepalingen opgenomen inzake periodieke en doorlopende informatie die door beursgenoteerde ondernemingen in de jaar-, halfjaar- en kwartaalcijfers wordt verstrekt. De jaarrekening dient volgens deze wetgeving binnen vier maanden na jaarultimo te zijn gepubliceerd en het halfjaarresultaat binnen twee maanden na het eind van het tweede kwartaal. Fortis voldoet reeds aan deze verplichting.

Nederland
In Nederland hadden de belangrijkste wijzigingen op het gebied van corporate governance betrekking op de implementatie van de Europese overnamerichtlijn en de organisatie van het financiële toezicht.

De Wet op het financieel toezicht (Wft) is per 1 januari 2007 in werking getreden. De Wft verschuift de nadruk van toezicht op basis van gedetailleerde regelgeving (‘rule-based supervision’) naar een functioneel toezichtmodel uitgaande van normen en principes (‘principle-based supervision’). De Wft vervangt acht voormalige, op de financiële markten van toepassing zijnde toezichtwetten en implementeert diverse MiFID-bepalingen (bijvoorbeeld gedragsregels), definieert de toezichtverantwoordelijkheden van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten en reguleert de samenwerking tussen deze beide toezichthouders. De Wft implementeert tevens de Europese richtlijn Financiële Conglomeraten. De Nederlandsche Bank is in dezen aangewezen als coördinator van het ‘aanvullende toezicht’ op Nederlandse financiële conglomeraten, dat wil zeggen het toezicht in aanvulling op het reguliere nationale toezicht voor elke sector.¹

De Europese overnamerichtlijn is ingevoerd door aanvaarding van de nieuwe overnamewet op 22 mei 2007 en het Besluit Openbare Biedingen van 14 september, die beide per 28 oktober 2007 van kracht werden. Op bepaalde punten zijn de wijzigingen gelijk aan die in België, bijvoorbeeld dat de vennootschap de vrijheid heeft zich wel of niet tegen overnamebiedingen te beschermen (ook wel aangeduid als het ‘opt-in of opt-out principe’) en de verplichting tot het uitbrengen van een openbaar bod indien het belang van een persoon of entiteit, hetzij alleen hetzij samen met anderen, de drempel van 30% van de stemrechten in een beursgenoteerde vennootschap overschrijdt. Er is slechts een beperkt aantal vrijstellingen van toepassing.

In Nederland waren de meldingsbepalingen van de transparantierichtlijn inzake kapitaalbelangen in beursvennootschappen al per 1 oktober 2006 geïmplementeerd via de Wet melding zeggenschap en kapitaalbelang in effectenuitgevende instellingen, die inmiddels is opgegaan in de nieuwe Wft. Op het moment dat dit Jaaroverzicht ter perse ging, was de beoogde datum van inwerkingtreding van de bepalingen over de informatievoorziening door beursvennootschappen nog niet bekend.

¹ Op Fortis wordt dat aanvullende toezicht gezamenlijk uitgeoefend door de Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen (CBFA) en De Nederlandsche Bank conform de overeenkomst ‘Raamwerk voor de uitoefening van het aanvullende toezicht op Fortis de dato 28 februari 2002’, waarbij de CBFA als coördinator is aangewezen.